Walia jest krainą o bogatej i ciekawej historii. Zmieniały się jej losy, zmieniał się także jej ustrój polityczny.
W średniowieczu, Walia była niezależnym królestwem, natomiast obecnie jest integralną częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Tak jak Irlandia Północna, Walii nie posiada kościoła państwowego. Anglikański Kościół Walii został ostatecznie oddzielony od państwa w 1920 r., a na jego czele stoi arcybiskup Wali.
W drugiej połowie XIII w. Walia weszła w unię personalną z Anglią. W latach 1535 – 1707 stanowiła dominum korony angielskiej, natomiast po 1707 r. została włączona bezpośrednio do Anglii jako księstwo. W roku 1964 przy rządzie brytyjskim zostało utworzone specjalne ministerstwo do spraw Walii, a trzy lata później, język walijski został prawnie zrównany z językiem angielskim. Walijczycy, jak sami zadecydowali w referendum, nie chcą uzyskać autonomii.
Natomiast w 1998 roku, parlament uchwalił Government of Wales Act 1998, na mocy którego zostało utworzone Walijskie Zgromadzenie Narodowe. Jednak Zgromadzenie to nie było w stanie samo ustalić własnej ordynacji wyborczej. Czynił to minister rządu brytyjskiego. Także szczegółowy zakres kompetencji Zgromadzenia był determinowany przez rozporządzenie monarchy brytyjskiego. Jednak projekt takiego rozporządzenia musi uzyskać zgodę każdej z izb Parlamentu Zjednoczonego Królestwa.
Pierwsze wybory do Walijskiego Zgromadzenia Narodowego miały miejsce 2 mają 1999 roku. W 2006 roku uchwalono Government of Wales Act 2006, który w znacznym stopniu umocnił pozycję autonomicznych organów Walii. Utworzono odrębną walijską egzekutywę z Pierwszym Ministrem na czele, powoływanym przez monarchę, ale na wniosek Zgromadzenia. Staąd też samo Zgromadzenie stało się przede wszystkim organem prawodawczym. Zostało ono wprost upoważnione do uchwalania instrumentów Walijskiego Zgromadzenia Narodowego, które podlegały królewskiej sankcji i stanowiły formalne źródło prawa.
Zgromadzenie to ma także potencjalną możliwość uchwalania aktów, które wymagają formalnej sankcji królewskiej. Wykonywanie tej kompetencji uzależnione jest od wyników referendum, które będzie musiało zastać przeprowadzone na terenie Walii na podstawie królewskiego rozporządzenia.
Tagi: historia walii, księstwo walii, zrgomadzenie narodowe